ZOTI PIQESH
“Ushtari i Mirë Shvejk” i Jaroslav Hasek nuk po më bënte të qeshja. Përjashta derdhej një pasdite pranvere në sythe, në sy dhe në zhurmë. Një nga ato pasdite ku njerëzit mbushen me takime dhe bulevardet me njerëz. Edhe pse më dukej sikur nuk doja t’ia dija për këto gjëra, kur kërkoja të gjeja nëpër libra të qeshurën, do të thoshte se ishin pikërisht këto gjëra që më mungonin. Kërkoja një mënyrë për të qeshur dhe doja ta gjeja në dhomë dhe nëpër libra. Çudi!
– Alo! – dëgjova Dean.
– Po.
– Piqesh me mua sot?
– Ncyk!
– Pse nuk piqesh me mua? Kemi tre ditë që ti piqesh dhe nuk del. Piqesh, tallesh me mua ti?
Mbylla telefonatën me Dean.
Dy-tri trokitje të lehta në dritaren nga kopshti ma bënë ta mbyll edhe “Ushtarin e Mirë Shvejk”. Kjo është Dea, thashë me vete, që bëhet e gjallë të më kujtojë se unë jam i vetmi i mbylluri i botës. Dea mund ta kishte fjalën për mbyllje universale, por unë nuk jam “Ushtari i Mirë” i saj në këto rrethime. Dhe mua nuk më kërcet se nga e lidhin shaminë të tjerët, para apo pas kokës.
Dea më thotë shpesh se ne jemi varësi e të tjerëve. Edhe unë, si Hasek, mund të isha me një mike tjetër këtu në shtrat, sikurse edhe ai solli një nuse tjetër në shtëpinë e tij me nuse, kur u kthye pas lufte nga Rusia. Kërkon të bëjë paqe, pas tre mëngjeseve tanë të zemëruar, por unë nuk lëshoj pe, thashë me vete, edhe pse e dija që gënjeja.
E doja erën e trupit të saj pas këtyre tre ditësh, ndërsa doja të qeshja me leximet e librave. Ma donte mesi, koka, por nuk më pëlqente gjuha e saj kur më thërriste “Piqesh”. Nuk e di se nga i erdhi në mendje kjo shpikje. Në fillim qe një emër ashtu, për asgjë, por më vonë u bë boshti i tjerrjes së komunikimit tonë.
Dea që më fliste nuk ishte Dea, por boshti i komunikimit tonë që vazhdonte të tirrte kuptime të ndërthurura në kokën time. Ndjeva një të ngrohtë në brez dhe fillova të shtriqesha me të rrahura zemre, ndërsa ajo në çast do të ishte në derë për të zbutur mërinë time, por, siç e thashë, nuk ishte.
– Piqesh! – m’u bë sikur ndjeva zërin e saj dhe tuk-toket e lehta në portë.
Nuk u ndjeva.
– Piqesh, qyteti, rrugët, njerëzit janë tu puth me diellin! Çile derën, Piqesh, pi qesh edhe ti me të tjerët! Edhe malet piqen në pranverë me njëri-tjetrin, e jo më njerëzit, Piqesh. Delen që ndahet nga tufa e merr ujku, Piqesh! Mandej me delen ujku…
Unë prapë nuk u ndjeva.
Ishte një degë limoni që trokiste në dritare dhe bënte muzikën e Deas tek unë.
Botën, si ta shohësh, e sheh, thashë. Bota është pika e vështrimit që kemi. Trokitja e degës së limonit mua më dukej se ishte gishtërokitje e Deas. Dega e limonit vazhdonte të trokiste në dritare dhe unë jetoja me Dean që më kishte bërë Piqesh të saj në mendimet e mia për të.
Pas pak, në derë u shfaq vërtet Dea.
– Piqesh! Pi qesh me lajmin që do të jap!
Unë nuk u ndjeva, ndërsa sillja ndërmend kur ajo, një mëngjes, më tha:
– Mbaje, më tha, e ke piqesh (peshqesh) prej meje emrin tënd të ri, Piqesh. Me këtë emër tash e tutje do të të thërras unë, Dea jote. Pas këtij emërtimi, më tha Dea, filluan të flisnin burrat, filluan të hingëllinin kuajt dhe filloi të ulërinte era. Kopshtet me lule për mua janë shpikje e grave, vazhdoi ajo. Edhe pranvera, stina më e bukur ndër stinë, është jona. Emëruesi i përbashkët midis luleve dhe grave janë komplimentet, zoti Piqesh. Ndërsa emëruesi i përbashkët i burrave dhe kuajve, uji. Po bëj komplimente? Jo. Më kupton, Piqesh? – më tha ajo dhe qeshte me mua.
– Po, po të kuptoj, – i thashë unë.
– Mirë, – ma ktheu ajo, – se kështu ti piqesh, zoti Piqesh.
Dea i ra derës bam-bam-bam.
– Kush është? – pyeta unë duke u shtrirë në krevat dhe duke u rrokullisur në anën tjetër të tij nga ardhja e saj…
– Jam unë, Piqesh… – ndjeva Dean që më duhej, jo trokitjen e degës së limonit.
– Nuk e di që dera është e hapur për ty? Ke ardhur të më sjellësh zjarrin?
– Jo, zoti Piqesh, kam ardhur të sjell loçkën. Të kam sjellë prush të kuq! Të kam sjellë miell. Të kam sjellë lule portokalli dhe zogj në oborr…
– Po ti, – i them, – pi qesh (po tallesh) me mua?
– Jo, Piqesh. Kam dëgjuar se do të bëhet një konkurs për ne, talentet e rinj. Kush e mësoi e para këtë? Unë, zoti Piqesh, unë Dea… Do të shkojmë në universitet, Piqesh, studio, shkruaj, këndo, piqesh, unë e ti atje, mandej…
Në qytetin tonë bëheshin mjaft aktivitete, të cilat Dea, kjo mikja ime, i merrte vesh e para. Ne shkruanim për gazetën e qytetit dhe dinim shumë gjëra që ndodhnin rrotull nesh. Qyteti ishte krejt bota dhe ëndrra jonë. Nuk kishte ndonjë gjë tjetër përveç qytetit.
Kjo mikja ime i merrte vesh se unë nga ti dija? Ju do të thoni se po akuzoj gazetarinë si “pinë” që e di vetëm mikja ime, për rrjedhojë vetëm gratë?… Jo! Nuk do ta bija këtë si fakt midis nesh, sepse për të pirë pimë ne burrat dhe, të dehura, të lumtura me fjalët, ndihen gratë.
Merreni më mirë si thashetheme sesa si të vërtetë këtë që them, por kujtoni që fjalët i kanë shpikur gratë qëkur filluan të mëkonin fëmijët me qumësht dhe tinguj…
Pastaj ajo jashtë, unë në shtrat, filluam të flisnim.
– Desha të ngrihesha për respekt, – i them, – por prapë për respekt ndërrova mendim. Thjesht po të pres në shtrat, se ti pi qesh me mua. Shtyje derën, eja!
– Unë do të pyesja “pse?” dhe po rri pas derës derisa të vishesh ti. Ti e ndjen zërin tim, ngjyrën e tij e ndien? Unë s’mund ta hap derën.
– Dea, ti je thesari im, po zëri nuk ka ngjyrë. “Psetë” dhe pyjet nuk kanë shtigje. Unë doja të pyesja se a je e bukur si para tre ditësh? A fjete dhe ëndërrove mbrëmë? Ke pirë apo nuk e ke pirë kafenë?
– Ju, Piqesh, do të ngulni këmbë, – më thotë ajo pas derës, – derisa unë t’ju them doemos diçka. Unë nuk do t’ju tregoj asgjë. Kur të vishesh, më thuaj, ndryshe po iki, Piqesh!
Ajo përplas këmbët pas derës…
– Ju nuk do ta bënit një gjë të tillë. Unë do t’u përgjigjesha në një formë të tërthortë se për gratë dhe pasurinë burrat nuk flasin kurrë. Ti nuk je e bukur! Për këtë që të them nuk piqesh aspak, e kam seriozisht.
– Dikur nuk flitej, ndërsa sot flitet. Piqesh bota me gratë.
Në këtë kohë ndjehet e qeshura e saj.
– E di që flitet. Flitet aq shumë, sa gratë janë bërë para dhe zhurmë.
– Kjo vetëm për fajin tuaj, – thotë ajo pas derës.
– Nuk të kuptoj! Nuk është faji ynë, por i parisë që pi qesh me to.
– Gratë dhe pasuria janë si qumështi i vënë në zjarr dhe jo si ti që më lë pas derës, zoti Piqesh. Zoti Piqesh me mua, Piqesh, në shkoj.
– Dea, të lutem, shtyje derën. Këtë që po të them unë e kisha lexuar nga një shkrimtar i një parie, edhe ai quhej si unë me emrin Piqesh. Në fakt, e para që e lexove ishe ti, që ma the mua. Të kujtohet? Pastaj unë ua thashë shokëve të mi, që, për çudi, kishin frikë t’ua thoshin të dashurave të tyre.
– Po, por kjo ishte kohë tjetër. Por ti piqesh e ke mbetur ende në atë kohë, megjithëse më ke thënë se do piqesh. U veshe a nuk u veshe, Piqesh?
– Po, është e vërtetë se ishte kohë tjetër. Në atë kohë koha nuk kishte dyer. Piqesh me atë kohë, piqesh me ty dhe mua më mbetesh vetëm ti në mendje. Dea, të them të drejtën, nuk dua të vishem…
Kur i thashë Deas: “Më dëgjon ti, Dea?”, se kështu vepruan shokët e mi, ti m’u përgjigje prapë me një thënie të të njëjtit shkrimtar Piqesh të asaj kohe, kur thotë se e bukura… do “kokë” për ta mbajtur. Unë prapë ua thashë shokëve të mi dhe prapë ata kishin frikë t’ua thoshin të dashurave të tyre.
Kam vendosur të mos u tregoj më asgjë. As për shkrimtarin Piqesh të asaj kohe, as për ty, Dea, që sot nuk e shtyn derën.
– Dea, të lutem, shtyje derën pak fare!
– Po, jam Dea, Piqesh. Por nuk e shtyj aspak derën.
– Edhe këtë të fundit kot që e thashë dhe pse nuk pi qesh, por e bëj sepse ju jeni mikeshat e mia dhe jo miq, si miqtë për të cilët unë të fola.
– E përsëris prapë se kjo ishte për një kohë tjetër dhe për shkrimtarin e asaj kohe, Piqesh. Dhe as tek ti, dhe as në atë kohë, dhe as këtu pas derës nuk ka miq sot, Piqesh.
– Jam i bindur që ti pi qesh që nuk e shtyn derën.
– E ke fjalën për mua, për Dean. Unë jam e jotja, por derën nuk e shtyj dhe nuk pi qesh.
– E di që nuk e shtyn derën dhe nuk pi qesh, po mua nuk më rrihet pa folur për kopshtin e miqësisë time me ty. Ndryshe është me gratë dhe ndryshe me ne burrat kur flasim për dashurinë.
– Ne mburremi me djemtë që kemi, ju djemtë heshtni. Ti e kupton që unë po trokas dhe nuk pi qesh?
– Që ta kuptosh këtë duhet ta shohësh në vështrimet e mikeshave të vajzës, për të kuptuar se të ka mburrur vajza jote. Po duhet të kesh sy ta kuptosh. Sepse, siç e thamë, ne jemi ende në kohën tjetër. Dhe koha tjetër për ne është koha e zjarrit.
– Koha e zjarrit nuk ka dyer, – tha Dea dhe hapi derën.
– Zgjohu, – më tha, – dembel, debil!
– Kush është dembel? – bëra unë sikur u habita duke e kundruar nga shtrati. – Ja, këtu është gjithçka: zjarri dhe shtrati. … E sheh që unë nuk pi qesh?
– Kam tërë ditën që të kërkoj. E di ti, Piqesh, ç’do të thotë një konkurs? Sa i domosdoshëm?
– Po, prandaj po të prisja.
– A më ke thënë se do të bëhesh i famshëm? Se të pëlqen të shkruash libra.
– Të bëhesh shpuzë e kuqe, siç je bërë!
– Mos pi qesh me mua, se ti e di mirë se ç’të bëj!
– Dua të bëhem shkrimtar dhe nuk pi qesh. Por desha të thosha se nuk bëhesh shkrimtar po nuk u poqe. Kështu, në fillim piqesh, pasi piqesh bëhesh shkrimtar. Do vish këtu në shtrat, të piqemi, të bëhemi prush i kuq për shkrimtar?
– Ti pi qesh…
– Nuk pi qesh.
– Ti pi qesh.
– Të duket ty që unë pi qesh.
– Oh, të lumtë, piqesh. Jepi, Piqesh! Ti pi qesh me mua.
– Nuk më quajte ti Piqesh?
– Po, po, ti pi qesh me mua?
– Jo, je ti që je shpuzë.
– Jo, Piqesh, je ti që je prush.
– Jo…
– E di ti që unë do të punoj për vete dhe jo për ty që do “pi qesh”, – tha ajo dhe m’i hodhi mënjanë mbulesat duke më marrë për veshësh. E ndjeva veten të mundur dhe ndoqa trajektoren e dorës së saj që digjej mbi veshin tim akull.
– Hiqi duart, – i thashë duke u ngritur, – nuk merren burrat për veshësh dhe nga shtrati. Ti e di që unë jam serioz dhe nuk pi qesh kurrë për gjërat që them!? Ti do që të më heqësh nga zjarri. Nuk është kollaj të mundësh lumenjtë, kuajt dhe burrat, edhe pse mendon që ai pi qesh me to…
– Nga se merren, – tha, – qysh munden Lumenjtë, Kuajt dhe Burrat, zoti Pi qesh?
Sytë e pastër të saj valëzonin si dy liqene alpinë. Kishin pirje dhe qeshje të vrullshme që i vinin së brendshmi, të cilat ajo donte, me tërë atë forcë të brishtë femërore, t’i ndalte. Shiheshim në sy apo në pasqyrë, nuk kuptohej…
E dija që ajo brenda saj ndiente gozhdën e pyetjes: Qysh munden burrat? Lumenjtë? Kuajt? Po ajo nuk ndjehej e mundur nga kjo pyetje. Unë doja ta mundja. I mundur do të ishte ai që do të qeshte i pari. Për mua jo. Nuk ishte kjo. Për Dean, po.
Di që qeshem, por nuk më kujtohet kush qeshi i pari… Di që të qeshurat u bënë kristale dhe rrahje frymësh që nxitonin të thelloheshin. Por ajo nuk ishte e mundur prej meje ende dhe unë doja ta mundja me çdo kusht, sepse ajo rrinte e rrinte dhe më quante zoti “Piqesh”. Unë nuk e kuptoja se nga e shpiku ajo këtë emër për mua, “Zoti Piqesh”.
Ndërsa putheshim dhe kriheshim në pasqyrë për të dalë në rrugë, e pyeta:
– Dea, me çfarë krehri krihesh në mëngjes?
– Me atë, zoti Piqesh, që më ke dhënë ti, – tha ajo e qetë.
– Po ti pse po pi qesh me këtë pyetje? – shtoi ajo pas pak.
– Po piqesh me gishtat e tu, – i thashë.
– Atëherë prit të të kreh me ta, zoti pi qesh, – tha dhe mori krehrin.
– Lëre krehrin! – i thashë.
– Krehrin e gishtave?! Të pëlqen ky? – tregoi ajo gishtërinjtë e hollë.
Flokët e saj të trazuar shpërndanin një aromë të këndshme që më rrethoi dhe më turbulloi për herë të dytë. Dea la krehrin duke rrëshqitur fytyrën e saj, si padashur, mbi timen. Ia mora kokën e bukur dhe e tërhoqa të tërën drejt meje.
Uji nga rubineti i çezmës bënte një zhurmë të shkërmoqur, si shkoqja e kallinjve të misrit. Mbi flokë ndjeja gishtat e Deas që më shpërbënin zemrën thërrime-thërrime. Trupi i saj i ngrohtë dukej krejtësisht i lëshuar, sa mund t’i jepje forma të reja… Nuk e di në sa e sa forma u shndërruam.
Por askush nuk ishte i mundur.
Derisa s’kishe se ç’të shtoje më tepër… unë i thashë:
– Gjuhën…! Se ti pi qesh me mua!
– Nuk krihesh me gjuhë, – tha ajo përgjysmë zëri. – Je ti që pi qesh me mua dhe jo unë me ty.
– Ja, – i thashë, – pse duhet burri, gazetaria është “pin” grash, ndërsa puthja është “pin” burrash! Ti pi qesh me mua, prandaj gjuhën!
Dea qeshi, por nuk u mund.
Një krehër dhe një tufë me lule i dhurova për ditëlindje. Poezi nuk i shkrova, pasi ajo shkruan më bukur se unë. Kur ajo pati ditëlindjen, unë u bëra më i lumtur se ajo dhe u zgjova më herët se çdo ditë. Ndërsa ajo më la ta kërkoja tërë ditën, duke më ndjekur nga pas. Në mbrëmje, kur festuam, më tha:
– Ti sot ke pi qesh me mua!
Kur dolëm në bulevard, pranvera po shkrinte dyllin e blirëve dhe i jepte qytetit një aromë të mrekullueshme. Dea më zuri për duarsh dhe më tha:
– Pranvera pi qesh me ty.
Unë e pashë prapë në ata sy blu të thellë dhe qesha. Edhe ajo qeshi, ndoshta sillte ndërmend pyetjen dhe tha:
– Mjaft pi qesh me mua! (Për pyetjen…)
– Kur dhe pse, – i thashë, – mos jemi fëmijë që duhet të kapemi për dore dhe ti pi qeshim bashkë?
– Pse, mos jemi të martuar që do të fut krahun, zoti Piqesh?
– O?! – ia bëra unë. – Pse do të ma futësh krahun?
– Ej! – ma priti ajo duke qeshur, Piqesh.
– Pse pi qesh? – i thashë.
– Jo, – tha Dea, – nuk pi qesh.
Nga zëri i saj, kushedi sa lule bliri u rrëzuan në bulevardin me zëra dhe hapa kalimtaresh të tjerë. Pas nesh, herë pas here linim statuja dhe fytyra njerëzish të njohur, ndërsa ne do të shkonim të konkurronim për t’u bërë poetë ose shkrimtarë.
Fytyrat tona të bukura të rinisë udhëtonin drejt universitetit të qytetit. Mua më dukej sikur po talleshim, ndërsa Dea ishte plot zjarr. Sa zjarr të bukur kanë femrat, mendova… Sidomos në këto raste të veçanta: konkurrencë!
Kjo ishte Dea ime kristalin, të cilën unë nuk e lëvdoj kurrë, jo pse ajo më quan Piqesh, por sepse e dua.
Sa u afruam në hyrje të universitetit, përveç lajmit për konkurrimin dhe rregullave të tij, ishte shkruar:
“Përpara se të shkruash, mëso gjuhën.”
– E sheh? – i thashë.
– Po, Piqesh, e shoh.
– Për të qenë të sigurt, – shtova duke iu afruar për puthje, – e bëjmë prapë një provë?
– Piqesh! Këtu, para universitetit? Nuk u ngope në shtëpi?
– A do të bëhesh shkrimtare?
– Pse jo, Piqesh?
– Atëherë?
– Ta shtyj derën?
– Jo.
– Të shkruaj, Piqesh?
– Jo.
– Atëherë çfarë të bëj?
– Puthmë dhe qesh!